Konkurs ZUS nr 2026.01 w pigułce
Program dofinansowania działań płatników składek ZUS prowadzi na podstawie art. 37 ustawy wypadkowej, jako część prewencji wypadkowej. W ostatnich edycjach numer konkursu odpowiada rokowi naboru, a projekty realizuje się w roku następnym. Stąd pozorna niespójność: konkurs z naborem w 2026 r. finansuje inwestycje w 2027 r., a projekty z Konkursu nr 2025.01 są realizowane w 2026 r.
| Parametr | Konkurs nr 2026.01 |
|---|---|
| Nabór wniosków | 23 lutego – 24 marca 2026 r. (zakończony) |
| Realizacja projektów | 2027 r.; projekt trwa od 3 do 6 miesięcy |
| Pula na dofinansowanie | 150 mln zł |
| Poziom dofinansowania | do 80% szacowanej wartości projektu |
| Kwota dofinansowania (brutto) | od 15 000 zł do 345 000 zł (projekt inwestycyjny) lub 350 000 zł (inwestycje + doradztwo, w tym maks. 5 000 zł na doradztwo) |
| Zaliczka | I transza do 60% przyznanej kwoty, jeśli wskazano ją we wniosku |
| Wyniki | lista rankingowa opublikowana 28 września 2026 r.; później tylko jej aktualizacje |
| Trwałość projektu | 3 lata od zatwierdzenia odbioru projektu przez ZUS |
Co można sfinansować — 9 obszarów technicznych
Projekt musi ograniczać co najmniej jeden czynnik ryzyka na istniejących stanowiskach pracy — np. hałas, drgania, pyły i chemikalia, czynniki biologiczne, mikroklimat, niewłaściwe oświetlenie czy obciążenie fizyczne. Dofinansowanie obejmuje wyłącznie działania z Katalogu działań w tych obszarach:
- bezpieczeństwo instalacji technicznych, maszyn, urządzeń i miejsc pracy,
- ochrona przed hałasem, drganiami mechanicznymi i promieniowaniem elektromagnetycznym,
- oświetlenie miejsc i stanowisk pracy oraz ochrona przed promieniowaniem optycznym,
- ochrona przed energią elektryczną i elektrycznością statyczną,
- urządzenia oczyszczające i uzdatniające powietrze, mechaniczna wentylacja,
- bezpieczeństwo pracy na wysokości, w zagłębieniach i innych strefach pracy,
- ograniczenie obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego,
- ochrona przed czynnikami chemicznymi i szkodliwymi czynnikami biologicznymi,
- środki ochrony indywidualnej.
Przykłady pozycji z Katalogu działań konkursu 2026.01:
- osłony, kurtyny świetlne, skanery i elementy systemów sterowania bezpieczeństwem do maszyn — tylko do maszyn używanych co najmniej 3 lata przed złożeniem wniosku,
- kabiny, obudowy i ekrany dźwiękochłonne, tłumiki akustyczne, wibroizolatory,
- systemy oświetlenia stanowisk zgodne z normami (łącznie do 60 000 zł dofinansowania),
- wentylacja ogólna i miejscowa, odciągi i klimatyzacja przy mikroklimacie gorącym lub zimnym,
- zabezpieczenia i podesty ruchome do prac na wysokości,
- urządzenia do przemieszczania ładunków do 450 kg (wózki ręczne, schodołazy, manipulatory, egzoszkielety) oraz elektryczne wózki jezdniowe podnoszące do 2 t — każda z tych pozycji łącznie do 60 000 zł,
- szafy na substancje chemiczne, natryski ratunkowe, urządzenia do dezynfekcji,
- środki ochrony indywidualnej i sprzęt do pracy na wysokości (łącznie do 40 000 zł).
Działania doradcze to ocena ryzyka zawodowego i pomiary czynników szkodliwych, wykonywane po inwestycji. Montaż i instalacja są finansowane, jeśli ujmiesz je we wniosku jako osobną czynność z kosztorysem. Nie są finansowane m.in.: pakowanie, odbiór, transport i dostawa, demontaż, uruchomienie, rozruch i serwis sprzętu, szkolenia, dojazdy i zakwaterowanie, zakupy w leasingu, w najmie z opcją wykupu lub z przewłaszczeniem na zabezpieczenie, sprzęt używany, płatności gotówkowe ani zakupy od osób nieprowadzących działalności gospodarczej.
Kto może złożyć wniosek
- Płatnik składek na ubezpieczenie wypadkowe — firma dowolnej wielkości, ale też np. publiczny zakład opieki zdrowotnej, szkoła, parafia czy jednostka samorządu. Rodzaj umów z pracownikami nie ma znaczenia, liczy się opłacanie za nich składek.
- Bez zaległości w składkach na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz w podatkach.
- Nie w upadłości, likwidacji, pod zarządem komisarycznym ani w postępowaniu układowym.
- Bez dofinansowania z ZUS w ostatnich 3 latach — liczonych od wypłaty drugiej transzy albo od zwrotu dofinansowania. Wniosek odrzucony lub niedofinansowany nie blokuje kolejnego.
- JDG bez pracowników — tak, o ile opłaca za siebie składki społeczne i zdrowotne. Osoba na uldze na start nie spełnia warunku.
Jak złożyć wniosek — krok po kroku
- Pobierz komplet dokumentów konkursu z serwisu ZUS: regulamin, kryteria wyboru, formularz wniosku, instrukcję, Katalog działań, wzór umowy i wytyczne do oceny ryzyka.
- Udokumentuj problem: ocena ryzyka zawodowego dla wszystkich stanowisk z projektu, pomiary czynników szkodliwych z akredytowanego laboratorium (gdy wymaga tego Katalog), ocena obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego (dla urządzeń odciążających).
- Zbierz zindywidualizowane oferty handlowe na fabrycznie nowy sprzęt (rok produkcji nie wcześniejszy niż rok przed złożeniem wniosku), kosztorysy, zdjęcia stanowisk i zaświadczenie z urzędu skarbowego.
- Wypełnij formularz PDF i podpisz go kwalifikowanym podpisem elektronicznym — wniosek otrzyma liczbę kontrolną. Każda zmiana treści zmienia tę liczbę.
- W terminie naboru wyślij wniosek przez stronę prewencja.zus.pl („Wysyłam wniosek”) i zachowaj potwierdzenie złożenia. Pytania o konkurs przyjmuje wyłącznie adres konkurs@zus.pl — najpóźniej 5 dni roboczych przed końcem naboru.
- Jeśli ZUS wezwie do uzupełnień, masz jedną szansę i 14 dni na usunięcie braków.
- Po zakwalifikowaniu: wyodrębniony rachunek tylko dla projektu, akceptacja warunków, umowa podpisana kwalifikowanym podpisem i odesłana w 14 dni.
- Realizacja w terminie z umowy (3–6 miesięcy), płatności z wyodrębnionego rachunku, sprawozdanie końcowe, odbiór przez eksperta i wypłata drugiej transzy.
Ocena wniosku: skąd biorą się punkty
| Kryterium | Punkty |
|---|---|
| Kategoria ryzyka wnioskodawcy (wg PKD, jak przy składce wypadkowej) | od 1 do 12 |
| Cel projektu — opisany, mierzalny, oparty na badaniach i pomiarach | 0–5 |
| Adekwatność działań do poziomu ryzyka | 0–5 |
| Efektywność i zasadność wydatków (przy wyniku od 3 pkt liczone podwójnie) | 0–10 |
| Oddziaływanie na poprawę BHP (przy wyniku od 3 pkt liczone potrójnie) | 0–15 |
Maksimum to 47 punktów. Zero w którymkolwiek kryterium merytorycznym albo niezgodność z przepisami BHP wyklucza wniosek. Na liście rankingowej z 28 września 2026 r. jest 2510 wniosków ocenionych pozytywnie, z czego 1366 ma status „Zakwalifikowany”; próg wyniósł 27 punktów, ale nie wszystkie wnioski z 27 punktami się zmieściły. Odwołanie przysługuje tylko od naruszeń procedury (nie od oceny merytorycznej), na piśmie, w 14 dni od publikacji pierwszej listy.
Wypłata: zaliczka, własne środki i rozliczenie
ZUS nie finansuje projektu w całości z góry. Przykład z oficjalnych wyjaśnień do konkursu: przy inwestycji za 100 000 zł dofinansowanie wynosi 80 000 zł, zaliczka (60%) — 48 000 zł, więc do czasu drugiej transzy firma musi mieć 52 000 zł własnych środków, plus pieniądze na koszty niekwalifikowane. Wydatki są kwalifikowane tylko w terminie realizacji z umowy — faktura sprzed jego rozpoczęcia wypada z rozliczenia. Jeśli faktyczne koszty wyjdą niższe, druga transza jest odpowiednio mniejsza.
Jak nie stracić dofinansowania
- Nie kupuj sprzętu przed datą rozpoczęcia projektu z umowy ani po terminie rozliczenia.
- Nie planuj leasingu, sprzętu używanego ani płatności gotówką — to wydatki niekwalifikowane.
- Wyodrębnij w ofertach dostawę, uruchomienie i rozruch, szkolenia i serwis — nie wchodzą do budżetu; montaż ujmij we wniosku jako osobną, wycenioną czynność (kosztorys montażowy), bo ten koszt jest finansowany.
- Pomiary czynników szkodliwych zlecaj akredytowanemu laboratorium, jeśli wymaga tego Katalog.
- Zabezpiecz płynność na okres między zaliczką a drugą transzą.
- Przez 3 lata trwałości nie sprzedawaj i nie użyczaj zakupionego sprzętu, nie zawieszaj działalności i pilnuj terminowych składek.
- Nie zmieniaj adresu realizacji ani zakresu projektu bez zgody ZUS.
Poprzednie edycje konkursu
| Konkurs | Nabór | Realizacja | Pula | Kwota na projekt |
|---|---|---|---|---|
| 2026.01 | 23.02–24.03.2026 | 2027 | 150 mln zł | 15 000–350 000 zł |
| 2025.01 | 10.02–10.03.2025 | 2026 | 140 mln zł | 10 000–300 000 zł |
| 2024.01 | 26.02–27.03.2024 | 2025 | 120 mln zł | 10 000–300 000 zł |
We wszystkich trzech edycjach poziom dofinansowania wynosił do 80% wartości projektu. Serwis ZUS opisuje kolejne edycje od Konkursu nr 2018.01. Terminy i kwoty następnej edycji poznamy dopiero z nowego regulaminu — do tego czasu traktuj powyższe dane jako punkt odniesienia, nie gwarancję.
Inne wsparcie BHP
Wnioski w konkursie ZUS ocenia merytorycznie Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy. CIOP-PIB koordynuje też Rządowy Program Poprawy Bezpieczeństwa i Warunków Pracy — VII etap na lata 2026–2028, ustanowiony uchwałą Rady Ministrów z 24 września 2025 r. To program opracowywania rozwiązań dla bezpieczeństwa pracy, a nie nabór dotacji na inwestycje w firmach. Szkoleń BHP nie finansuje ani ZUS, ani Krajowy Fundusz Szkoleniowy (obowiązkowe szkolenia są wyłączone ustawą) — pozostałe szkolenia pracowników opisujemy na stronie dofinansowanie szkoleń.
Źródła i aktualność
Stan redakcyjny sprawdzono 28 września 2026 r. Kwoty, terminy i warunki pochodzą z dokumentów ZUS: strona Konkursu nr 2026.01, dokumenty konkursu w BIP ZUS, regulamin, Katalog działań, kryteria wyboru projektów, wzór umowy, katalog pytań i odpowiedzi oraz lista rankingowa z 28 września 2026 r. (liczby wniosków policzyliśmy z tej listy). Dane o wcześniejszych edycjach: Konkurs nr 2025.01 i Konkurs nr 2024.01. Podstawa prawna: ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych; wyłączenie szkoleń obowiązkowych z KFS: art. 125 ust. 12 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia; program CIOP-PIB: Program Wieloletni 2026–2028. Przed złożeniem wniosku zawsze sprawdź regulamin bieżącej edycji.