Dla kogo
Mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) oraz duże firmy realizujące projekty innowacyjne, B+R, cyfryzacji, OZE i internacjonalizacji.
Główne moduły programu FENG
FENG (Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki) opiera się na trzech filarach. Pierwszy filar to wsparcie B+R i wdrożeń innowacji — dominuje tu Ścieżka SMART z jej siedmioma modułami. Drugi filar to środowisko sprzyjające innowacjom (akceleracja, granty na eurogranty, Seal of Excellence, IPCEI). Trzeci filar to zazielenianie przedsiębiorstw z modułem Zielona Transformacja oraz Kredytem Ekologicznym BGK.
Dla MŚP wnioski rozpatruje PARP, dla dużych firm — NCBR. Dwa różne formularze, dwa systemy informatyczne, dwa zespoły oceniające. Projekty mieszane (z udziałem dużej firmy i MŚP w konsorcjum) trafiają do NCBR.
Moduły Ścieżki SMART w FENG — co finansują
| Moduł | Zakres | Intensywność dla MŚP |
|---|---|---|
| B+R | Badania przemysłowe i prace rozwojowe | do 80% |
| Wdrożenie innowacji | Wdrożenie wyników B+R w produkcji | do 70% |
| Infrastruktura B+R | Centrum badawczo-rozwojowe firmy | do 60% |
| Cyfryzacja | Robotyzacja, sztuczna inteligencja, ERP, Przemysł 4.0 | do 70% |
| Zazielenianie przedsiębiorstw | GOZ, OZE, efektywność energetyczna | do 80% |
| Internacjonalizacja | Targi, certyfikacje, rynki zagraniczne | do 50% |
| Kompetencje | Szkolenia kadr związane z modułami SMART | do 70% |
Najsilniejszą stroną Ścieżki SMART jest jej modułowość — przedsiębiorca składa jeden wniosek obejmujący od jednego do siedmiu modułów. Obowiązkowy jest moduł B+R lub moduł Wdrożenie innowacji.
Kto może aplikować o FENG
- Mikroprzedsiębiorstwa — najwyższe intensywności wsparcia (do 80%), niższe progi minimalne (od ok. 1 mln zł).
- Małe firmy (do 49 osób) — typowy projekt 5–25 mln zł, wymagana udokumentowana ścieżka komercjalizacji.
- Średnie firmy (do 249 osób) — najczęściej składają duże wnioski 20–80 mln zł, intensywność 50–60%.
- Duże firmy — operatorem jest NCBR, intensywności niższe (35–50%), wymagana współpraca z jednostkami naukowymi w module B+R.
- Konsorcja — w tym projekty z udziałem uczelni, instytutów Łukasiewicza i organizacji badawczych.
Proces oceny wniosku w FENG
Po złożeniu wniosku w systemie LSI2021 (PARP) lub generatorze NCBR, harmonogram wygląda następująco:
- Ocena formalna — 14–30 dni. Sprawdza się kompletność dokumentacji i podmiot uprawniony.
- Ocena merytoryczna I stopnia — 30–60 dni. Eksperci dziedzinowi oceniają moduły według odrębnych kryteriów.
- Panel ekspertów — wezwanie firmy do prezentacji projektu (tzw. obrony wniosku), trwa 30–45 minut.
- Lista rankingowa i decyzja o dofinansowaniu — 90–120 dni od zamknięcia naboru.
- Umowa o dofinansowanie — kolejne 60–90 dni z weryfikacją załączników.
Łączny czas od złożenia wniosku do uruchomienia projektu wynosi zwykle 6–9 miesięcy. Szczegóły procesu opisuje poradnik Ścieżka SMART w FENG.
Typowy projekt FENG i przykładowy budżet
Producent komponentów dla branży automotive, średnia firma z 80 pracownikami, składa wniosek na 18 mln zł obejmujący trzy moduły:
- Moduł B+R: 8 mln zł na opracowanie nowej rodziny zaworów elektromagnetycznych do EV;
- Moduł Wdrożenie: 7 mln zł na linię produkcyjną w nowej hali;
- Moduł Cyfryzacja: 3 mln zł na system MES i automatyzację kontroli jakości.
Intensywność wsparcia mieszana — średnio 55% — daje dotację około 9,9 mln zł. Wkład własny 8,1 mln zł, w tym do 50% może być pokryte pożyczką preferencyjną z KPO A2.1.1.
Najczęstsze błędy wnioskodawców FENG
- Słabe uzasadnienie innowacyjności — projekt opisany jako innowacja w skali firmy, gdy konkurencja od lat oferuje to samo. Kryterium wymaga innowacji co najmniej w skali kraju.
- Brak realnej ścieżki komercjalizacji — moduł B+R bez konkretnego planu wdrożenia (kto kupi, w jakiej ilości, za jaką cenę).
- Niespójność modułów — moduł cyfryzacji nie jest powiązany z modułem B+R/Wdrożenia, a powinien wspierać ich realizację.
- Niedoszacowane kompetencje zespołu — eksperci panelowi oczekują CV osób z konkretnym doświadczeniem badawczym.
- Brak analizy ryzyk technicznych — w projektach B+R obowiązkowa, ale często traktowana symbolicznie.
Powiązane instrumenty i programy
FENG nie działa w próżni. W praktyce firmy łączą go z innymi źródłami finansowania:
- KPO A2.1.1 — pożyczka preferencyjna na robotyzację i cyfryzację, łączona z dotacją z modułu Cyfryzacja FENG.
- FEPW — równoległy program dla firm z Polski Wschodniej (lubelskie, podkarpackie, podlaskie, świętokrzyskie, warmińsko-mazurskie, część mazowieckiego).
- FEnIKS — gdy projekt zazielenienia firmy zawiera duże inwestycje w OZE lub efektywność energetyczną.
- Programy regionalne (FE Małopolska, Mazowsze, Śląsk itd.) — komplementarne dla mniejszych projektów cyfryzacji i wdrożeń poniżej 1 mln zł.
Pełna lista i porównanie ścieżek znajduje się na stronie Dotacje dla firm, a sam proces aplikacyjny szczegółowo opisuje przewodnik po dotacjach 2026.